#NestleDlaNauki to ogólnopolska inicjatywa wspierająca środowiska naukowe w tworzeniu innowacyjnych rozwiązań w obszarze sektora rolno-spożywczego.
Temat przewodni programu w roku akademickim 2026/2027:
BIORÓŻNORODNOŚĆ W REGENERATYWNYM SYSTEMIE ŻYWNOŚCIOWYM
Dlaczego bioróżnorodność?
Bioróżnorodność jest fundamentem funkcjonowania systemów żywnościowych. Wpływa na produktywność rolnictwa, stabilność łańcuchów dostaw oraz odporność agroekosystemów na czynniki środowiskowe i klimatyczne.
Utrzymanie różnorodności biologicznej ma kluczowe znaczenie dla zachowania żyzności gleb, dostępności zasobów wodnych, procesów zapylania oraz naturalnych mechanizmów regulujących presję agrofagów, czyli niepożądanych organizmów szkodliwych dla roślin. Jej utrata wykracza jednak poza wymiar środowiskowy stając się wyzwaniem dla bezpieczeństwa żywnościowego, odporności łańcuchów dostaw oraz długoterminowej trwałości systemów produkcji żywności. Dlatego w trzeciej edycji programu #NestleDlaNauki koncentrujemy się na bioróżnorodności jako jednym z kluczowych parametrów regeneratywnego systemu żywnościowego.
Bioróżnorodność jako parametr stabilności systemu żywnościowego
Bioróżnorodność można opisywać na trzech poziomach: genetycznym, gatunkowym i ekosystemowym. W systemie żywnościowym oznacza ona jednak bardzo konkretne funkcje, bez których trudno utrzymać stabilną produkcję żywności – żyzność gleby, zapylanie roślin, prawidłowy obieg wody, naturalną kontrolę szkodników i większą odporność upraw.
Gdy te funkcje słabną, produkcja żywności staje się bardziej narażona na skutki zmian klimatu, spadek jakości surowców oraz zakłócenia w łańcuchach dostaw. Dlatego bioróżnorodność nie jest już wyłącznie tematem naukowym lub środowiskowym. Coraz częściej wymaga także praktycznych narzędzi zarządzania, które pomagają ograniczać presję wynikającą z użytkowania ziemi, produkcji rolnej i pozyskiwania surowców.
Trzy filary działań Nestlé na rzecz bioróżnorodności
Podejście firmy do ochrony bioróżnorodności opiera się na:
-
wdrażaniu praktyk rolnictwa regeneratywnego, wspierających odbudowę gleb, zwiększanie różnorodności biologicznej oraz poprawę retencji wody,
-
zarządzaniu odpowiedzialnym łańcuchem dostaw poprzez standardy pozyskiwania surowców, obejmujące ich identyfikowalność, wymagania środowiskowe i poszanowanie praw człowieka,
-
realizacji działań krajobrazowych, wzmacniających ochronę ekosystemów i bioróżnorodności na poziomie całych krajobrazów, we współpracy z lokalnymi partnerami.
Presje systemu żywnościowego, czyli główne czynniki utraty bioróżnorodności
System żywnościowy jest jednym z głównych czynników wpływających na utratę bioróżnorodności. Najistotniejsze presje wynikają ze zmiany użytkowania gruntów, intensyfikacji produkcji rolnej, postępujących zmian klimatu oraz zanieczyszczeń środowiska, które prowadzą do degradacji ekosystemów i zasobów naturalnych. Szczególnie istotnym czynnikiem jest ekspansja rolnictwa odpowiadająca za około 90% globalnego wylesienia, z czego prawie połowa wynika z rozszerzania areału upraw, a prawie 40% z rozwojem produkcji zwierzęcej. Skala tych zmian pozostaje znacząca – każdego roku na świecie ubywa około 10,9 mln hektarów lasów, co dodatkowo pogłębia utratę bioróżnorodności.
Nestlé, jako firma działająca w globalnym systemie żywnościowym, podejmuje działania na rzecz ochrony bioróżnorodności poprzez rozwój bardziej regeneratywnych modeli produkcji, odpowiedzialne pozyskiwanie surowców oraz współpracę z partnerami w całym łańcuchu dostaw.
Gdzie biznes potrzebuje nauki
Współpraca biznesu z nauką jest szczególnie ważna tam, gdzie potrzebne są wiarygodne i praktyczne metody pomiaru. W przypadku bioróżnorodności firmy coraz lepiej potrafią mierzyć presje wywierane na środowisko, oraz działania, które podejmują, aby je ograniczać. Nadal wyzwaniem pozostaje jednak ocena faktycznego stanu przyrody i realnych zmian zachodzących w ekosystemach.
Nauka może wspierać biznes w trzech kluczowych obszarach: rozwijaniu metod pomiaru bioróżnorodności, ocenie skuteczności modeli regeneratywnych oraz lepszym rozumieniu zależności między bioróżnorodnością, odpornością systemu żywnościowego, ryzykiem operacyjnym i opłacalnością dla rolników.
Partnerzy tegorocznej edycji
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP/BirdLife Polska), założone w 1991 roku, jest jedną z najstarszych i największych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska w Polsce oraz krajowym partnerem federacji BirdLife International. Jest organizacją non-profit posiadającą status organizacji pożytku publicznego. Najważniejsze cele OTOP to ochrona dzikich ptaków i ich siedlisk poprzez działania ochronne, edukację i wpływ na politykę, a także gromadzenie danych dotyczących krajowych populacji ptaków oraz opracowywanie i wdrażanie środków ochronnych. OTOP uczestniczy w programie Monitoringu Ptaków Polski koordynowanym przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska oraz współpracuje z Ministerstwem Klimatu i Środowiska i Ministerstwem Rolnictwa, głównie w zakresie programów rolno-środowiskowo-klimatycznych.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu został założony w 1945 roku. Jest publiczną uczelnią akademicką, jedną z dziesięciu Uczelni Badawczych, największą uczelnią publiczną Polski północnej pod względem potencjału naukowego i liczby oferowanych kierunków studiów. Misją Uniwersytetu Mikołaja Kopernika jest prowadzenie badań naukowych na światowym poziomie, kształcenie wysoko wykwalifikowanych specjalistów różnych specjalności oraz udział w rozwoju społeczeństwa i kultury poprzez transfer wiedzy.
Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu od początku istnienia charakteryzuje się interdyscyplinarnością, która dziś jest uznawana za jeden z kluczowych filarów rozwoju nauki. Intensywnie rozwijanym kierunkiem badań prowadzonych w obrębie Wydziału jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego oraz czystości środowiska, dzięki stosowaniu metod biologii molekularnej i biotechnologii środowiskowej w zakresie możliwym do praktycznego stosowania w rolnictwie, ogrodnictwie i leśnictwie.
Foodtech.ac
Foodtech.ac to program akceleracyjny łączący technologię i branżę spożywczą. Jego celem jest wspieranie przyszłych liderów sektora agrifood poprzez mentoring i doradztwo, rozbudowaną sieć kontaktów branżowych, intensywne moduły szkoleniowe. Program skierowany jest do założycieli startupów i firm, którzy chcą rozwijać innowacje w obszarze żywności przyszłości.
Cereal Partners Poland
Cereal Partners Poland Toruń-Pacific Sp. z o.o. (CPP) jest częścią Cereal Partners Worldwide (CPW) – globalnej spółki joint venture firm Nestlé i General Mills, specjalizującej się w produkcji płatków śniadaniowych.
Firma posiada w Polsce dwa zakłady produkcyjne – w Toruniu i Lubiczu. Polski rynek jest jednym z najważniejszych dla CPW w Europie. CPP produkuje znane i cenione od lat płatki śniadaniowe Nestlé, a pszenica stanowi jeden z podstawowych surowców wykorzystywanych w procesie produkcji.
Firma realizuje strategię zrównoważonego rozwoju, angażując się m.in. w rozwój rolnictwa regeneratywnego, ochronę bioróżnorodności oraz działania na rzecz ograniczania emisji CO₂. Wśród inicjatyw realizowanych w ramach wartości „W trosce o planetę”, wspierających misję spółki „Sprawiamy, że śniadania są lepsze”, znajdują się program LENs, wspierający rolników we wdrażaniu praktyk regeneratywnych, oraz wieloletnia akcja „Ratuj Pszczoły”, promująca ochronę zapylaczy.
Gerber
Gerber od blisko 100 lat wspiera rodziców, oferując produkty żywieniowe dla niemowląt i małych dzieci, tworzone z troską o najwyższą jakość surowców, przy jednoczesnym wspieraniu działań na rzecz ochrony środowiska. Marka wierzy, że przyszłość kolejnych pokoleń jest związana z tym, jak dziś produkujemy żywność i dbamy o zasoby naturalne.
Dlatego Gerber wspiera rolników w transformacji w kierunku rolnictwa regeneratywnego. Wspólnie z rolnikami oraz partnerami w łańcuchu dostaw marka promuje i wdraża rozwiązania wspierające zdrowie gleby, ochronę zasobów wodnych oraz różnorodność biologiczną w uprawach surowców wykorzystywanych do produkcji żywności dla najmłodszych. Dzięki takim działaniom wspiera budowanie długoterminowych partnerstw z rolnikami wdrażającymi praktyki rolnictwa regeneratywnego.